openlaw.pl
polskie prawo online
wybrany dokument: LegalnoscAktuNormatywnego
tu byłem: LegalnoscAktuNormatywnego
 Tematy:
  Komparatystyka Prawa
 postępowanie cywilne
  Postepowanie Karne
  Postepowanie Sadowoadmini...
 prawo cywilne
 prawo energetyczne
 prawo europejskie
 prawo gospodarcze
 prawo karne
  Prawo Kolizyjne
  Prawo Konstytucyjne
  Prawo Obce
 prawo pracy
 prawo prywatne międzynarod...
 prawo publiczne
  Prawo Socjalne
 prawo spółek
 teoria prawa
 Informacje:
 akty prawne
 artykuły
 dokumenty
 glosy
  Interpretacje Podatkowe
 kazusy
 komentarze
 leksykon openlaw.pl
 literatura
 mind-mapy
 opinie prawne
 orzecznictwo
 recenzje
 samorządy prawnicze
 schematy
 skróty
 skrypty
  Akt Administracyjny El...
  Akt Administracyjny Wa...
  Czesc Skladowa
 dopuszczalność powództwa
  Forma Pisemna Z Data P...
 formy dział. administra...
  Funkcje Prawa Rzeczowego
  Grzesik Halgas Kostans...
  Legalnosc Aktu Normaty...
 model stosowania prawa
  Nabycie Nieruchomosci ...
 niemożliwość świadczenia
  Ochrona Wlasnosci
  Odpowiedzialnosc Za Pr...
  Pojecia Nieoznaczone
  Prawo Rzeczowe
 przedawnienie roszczeń ...
  Przejscie Roszczenia
  Przeniesienie Roszczenia
  Rekojmia Wiary Publicz...
  Roszczenia Dopuszczeni...
  Roszczenia Wynagrodzen...
  Roszczenia Zwrot Pozyt...
  Roszczenie439 K C
 zwrot zadatku
  Roszczenie Ochrona Uzy...
  Roszczenie Odszkodowan...
  Roszczenie Prewencyjne...
  Roszczenie Zabezpiecze...
 sprawa cywilna
  Strona Powitalna
  Ugoda Administracyjna ...
  Ugoda Administracyjna ...
  Umowne Nabycie Wlasnos...
  Umowne Prawo Odstapienia
  Ustanowienie Odrebnej ...
  Ustawowy Ustroj Majatk...
  Witczak Kawalko Skrypt
  Wspolwlasnosc Roszczenia
  Zastaw Rejestrowy
  Zniesienie Wspolwlasno...
  Zrodla Prawa
 wzory
 Adresaci:
 autor
  Grenzgaenger
 klient
  Radca Prawny
 student
 użytkownik
 wierzyciel

Legalność aktu normatywnego

Wyrok Trybunału ma charakter deklaratoryjny, a to oznacza, że stwierdzona nim niezgodność z Konstytucją istnieje ex tunc, to jest od daty uchwalenia ustawy, zawierającej ten przepis (por. m.in. wyroki SN z dnia 10 listopada 1999 r., I CKN 204/98, OSNC 2000, nr 5, poz. 94, z dnia 16 grudnia 1999 r., II CKN 632/98, nie publ., z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 331)
W oparciu o dorobek doktryny oraz orzecznictwo, dają się ustalić, następujące kryteria badania legalności aktów normatywnych:
  • podstawa prawna wydania aktu,
  • treść aktu,
  • kompetencję organu administracji do jego wydania,
  • prawidłowość trybu jego wydania.
Poza tym ocenia się także zgodność aktów normatywnych z Konstytucją, ustawą albo aktem normatywnym zrównanym z ustawą (zob. np. art. 2 UTrybKonst
art. 2 UTrybKonst
1. Trybunał orzeka w sprawach:
1) zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,
2) zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,
3) zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,
4) skargi konstytucyjnej,
5) sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa,
6) zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych.
2. Trybunał na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza zgodność z Konstytucją ustawy przed jej podpisaniem oraz umowy międzynarodowej przed jej ratyfikacją.
3. Trybunał na wniosek Marszałka Sejmu rozstrzyga w sprawie stwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej, gdy Prezydent nie jest w stanie zawiadomić Marszałka Sejmu o niemożności sprawowania urzędu. W razie uznania przejściowej niemożności sprawowania urzędu przez Prezydenta Trybunał powierza Marszałkowi Sejmu tymczasowe wykonywanie obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej.
). Porządkując wymienione kryteria można je podzielić - podobnie jak w nauce niemieckiej - na kryteria o charakterze formalnym i materialnym. Wprawdzie nie jest to spotykane w doktrynie polskiej, ale brak jest moim zdaniem powodów, aby nie posłużyć się tego rodzaju podziałem, tym bardziej, że porządkuje on w sposób znaczący badanie legalności działań organów administracji. Dzieląc zebrane powyżej przesłanki zgodności aktu normatywnego z prawem można wyodrębnić następujące grupy: podstawa prawna, przesłanki o charakterze formalnym i przesłanki materialnoprawne.

1. Podstawa prawna
Akt normatywny może być stanowiony tylko w oparciu o odpowiednią podstawę prawna. Zasadą jest, że podstawą prawną aktów normatywnych administracji powszechnie obowiązujących mogą być przepisy Konstytucji, przepisy ustawowe oraz przepisy zawarte w innych aktach normatywnych.

2. Przesłanki formalne
Przesłanki o charakterze formalnym to przesłanki tyczące się prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Ponieważ proces administracyjny jesz zagadnieniem, któremu poświęcimy zajęcia w przyszłym semestrze nie będziemy aż tak dalece wnikać w zagadnienia formalne. Najważniejszym przesłankom poświęciym jednak co nieco uwagi.

a. właściwość organu administracji
Właściwość organu to zdolność prawna do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym.

b. postępowanie
W Polsce nie ma określonej procedury wydawania aktów normatywnych przez organy administracji. Tzw. procedura legislacyjna ogranicza się zazwyczaj do obowiązku powiadomienia o przygotowywaniu aktu normatywnego, tryb uchwalania, sposób odania do wiadomości publicznej uchwalonego już aktu, termin jego wejścia w życie.
Postępowanie jest także zazwyczaj uregulowane w przepisach szczególnych, ale w przypadku ich niepełności bądź braku w ogóle sięgnąć należy do przepisów zamieszczonych w KPA.

c. treść i forma
Forma aktów normatywnych powinna być wyraźnie określona przepisami ustawy. Mogą one przyjmować formę:
  • rozporządzeń,
  • zarządzeń wykonawczych,
  • uchwał,
  • instrukcji,
  • wytycznych
  • pism wewnętrznych,
  • zarządzeń wewnętrznych,
  • inną.
Jeśli chodzi o treść, to akty normatywne zawierają normy o charakterze generalno-abstrakcyjnym.

d. ogłoszenie
Dla ważności aktu normatywnego jako powszechnie obowiązującego konieczne jest zapewnienie adresatom możliwości zapoznania się z nim. Następuje to poprzez ogłoszenie. Jeśli chodzi o akty normatywne, to ogłaszania ich zostało uregulowane w odrębnej ustawie, a mianowicie w ustawie z 20.7.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 62, poz. 718 z późn. zm.).
Z ustawy tej wynika wiele zasad dotyczących postępowania z aktami normatywnymi. Przede wszystkim ustawa stwierdza, że ogłoszenie aktu normatywnego jest obowiązkowe (art. 2 ust. 1 UOgłAktówNormat
art. 2 UOgłAktówNormat
1. Ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe.
2. Odrębna ustawa może wyłączyć obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego niezawierającego przepisów powszechnie obowiązujących.
). Ogłoszenie aktu normatywnego następuje w dzienniku urzędowym. Dziennikami tymi są: Dziennik Ustaw RP, Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski", Dziennik Urzędowy RP "Monitor Polski B", dzienniki urzędowe ministrów, dzienniki urzędowe urzędów centralnych i wojewódzkie dzienniki urzędowe (art. 8 UOgłAktówNormat
art. 8 UOgłAktówNormat
Dziennikami urzędowymi w rozumieniu ustawy są: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", dzienniki urzędowe ministrów kierujących działami administracji rządowej, dzienniki urzędowe urzędów centralnych oraz wojewódzkie dzienniki urzędowe.
). O tym, jakie akty normatywne są ogłaszane w danym publikatorze, decydują art. 9 UOgłAktówNormat
art. 9 UOgłAktówNormat
1. W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej "Dziennikiem Ustaw", ogłasza się:
1) Konstytucję,
2) ustawy,
3) rozporządzenia z mocą ustawy wydane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
4) rozporządzenia wydane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, ministrów kierujących działami administracji rządowej, przewodniczących określonych w ustawach komitetów, będących członkami Rady Ministrów, oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji,
5) teksty jednolite aktów określonych w pkt 1-4,
6) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw,
7) uchwały Rady Ministrów uchylające rozporządzenie ministra.
2. W Dzienniku Ustaw ogłasza się również akty prawne dotyczące:
1) stanu wojny i zawarcia pokoju,
2) referendum ogólnokrajowego, w tym referendum zatwierdzającego zmianę Konstytucji;
2a) skrócenia kadencji Sejmu,
3) wyborów do Sejmu i Senatu,
4) wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
5) powszechnej lub częściowej mobilizacji i użycia Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej,
6) stanu wojennego,
7) stanu wyjątkowego,
8) stanu klęski żywiołowej,
9) ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu i Senatu, wyborów do Parlamentu Europejskiego oraz ważności referendum ogólnokrajowego, w tym referendum zatwierdzającego zmianę Konstytucji.
3. W Dzienniku Ustaw ogłasza się ponadto inne akty prawne, jeżeli odrębne ustawy tak stanowią.
- art. 13 UOgłAktówNormat
art. 13 UOgłAktówNormat
W wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się:
1) akty prawa miejscowego stanowione przez wojewodę i organy administracji niezespolonej,
2) akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy, w tym statuty województwa, powiatu i gminy,
3) statuty związków międzygminnych oraz statuty związków powiatów,
4) akty Prezesa Rady Ministrów uchylające akty prawa miejscowego stanowionego przez wojewodę i organy administracji niezespolonej,
5) wyroki sądu administracyjnego uwzględniające skargi na akty prawa miejscowego stanowionego przez: wojewodę i organy administracji niezespolonej, organ samorządu województwa, organ powiatu i organ gminy,
6) porozumienia w sprawie wykonywania zadań publicznych zawarte:
a) między jednostkami samorządu terytorialnego,
b) między jednostkami samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej,
7) uchwały budżetowe gminy, powiatu i województwa oraz sprawozdanie z wykonania budżetu gminy, powiatu i województwa;
8) obwieszczenia o wygaśnięciu mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz o rozwiązaniu sejmiku województwa, rady powiatu lub rady gminy,
8a) rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące aktów prawa miejscowego stanowionych przez jednostki samorządu terytorialnego;
9) statut urzędu wojewódzkiego,
10) inne akty prawne, informacje, komunikaty, obwieszczenia i ogłoszenia, jeżeli tak stanowią przepisy szczególne.
. Ponadto art. 14 UOgłAktówNormat
art. 14 UOgłAktówNormat
1. Przepisy porządkowe ogłasza się w drodze obwieszczeń, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie lub w środkach masowego przekazu.
2. Za dzień ogłoszenia przepisów porządkowych uważa się dzień wskazany w obwieszczeniu.
3. Ogłoszenie przepisów porządkowych w sposób określony w ust. 1 nie zwalnia z obowiązku ich ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
przewiduje, że przepisy porządkowe ogłasza się w drodze obwieszczeń oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty na danym obszarze.

e. inne warunki formalne
Powyższe wyliczenie formalnych przesłanek aktu normatywnego nie jest ostateczne. Nie jest wykluczone, że w konkretnym przypadku pojawią się inne przesłanki o formalnoprawnym charakterze. Pamiętać należy, że np. akty normatywne wydawane przez organy administracji rządowej podlegają rejestracji w rejestrze przepisów resortowych prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości. Szczegóły reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 28.2.1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 21, poz. 110).

3. Przesłanki materialne
Oprócz przesłanek o charakterze formalnym zgodny z prawem akt normatywny wypełnia także wszelkie przesłanki materialnoprawne. Należą tutaj: wypełnienie przesłanek podstawy prawnej, zgodność z aktami wyższego rzędu, wypełnienie innych warunków materialnych.

a. zgodność z aktami wyższego rzędu
Zgodność aktu normatywnego z aktami wyższego rzędu oznacza brak sprzeczności z Konstytucją, z ustawiami oraz z innymi aktami o randze ustawowej. Musimy więc tutaj ustalić, czy akt normatywny nie narusza w żaden sposób praw i wolności zagwarantowanych w Konstytucji, czy odpowiada ustawie, na podstawie której został wydany itp.

b. wypełnienie innych przesłanej materialnoprawnych
Wypełnienie innych przesłanek materialnoprawnych oznacza zgodność aktu normatywnego z zasadami prawa administracyjnego, np. z zasadą proporcjonalności, prawidłowe wykorzystanie uznania administracyjnego.

CategoryPrawoAdministracyjne CategorySkrypty
 

brak komentarzy do strony. [dodaj komentarz]

informacja prawna  |  regulamin  |  korzystanie z treści wyłącznie w oparciu o licencję openlaw.pl ©
Strona zosta�a wygenerowana w 0.0408 sekund