openlaw.pl
polskie prawo online
tu byłem: ZasadyRozwiazywaniaKazusowZPrawaCywilnego
 Tematy:
  Komparatystyka Prawa
 postępowanie cywilne
  Postepowanie Karne
  Postepowanie Sadowoadmini...
 prawo cywilne
 prawo energetyczne
 prawo europejskie
 prawo gospodarcze
 prawo karne
  Prawo Kolizyjne
  Prawo Konstytucyjne
  Prawo Obce
 prawo pracy
 prawo prywatne międzynarod...
 prawo publiczne
  Prawo Socjalne
 prawo spółek
 teoria prawa
 Informacje:
 akty prawne
 artykuły
 dokumenty
 glosy
  Interpretacje Podatkowe
 kazusy
 komentarze
 leksykon openlaw.pl
 literatura
 mind-mapy
 opinie prawne
 orzecznictwo
 recenzje
 samorządy prawnicze
 schematy
 skróty
 skrypty
 wzory
 Adresaci:
 autor
  Grenzgaenger
 klient
  Radca Prawny
 student
 użytkownik
 wierzyciel
Most recent edit on 2016-01-22 15:23:58 by MarcinKrzymuski

Deletions:
  Attachment Size Date Added
      schemat_stosowanie_normy.jpg   73.34 KB   3/22/2015 5:30 pm
 




Edited on 2013-04-26 11:43:44 by MarcinKrzymuski

Additions:
Badanie przesłanek roszczenia nie może ograniczać się jedynie do przesłanek wynikających z normy stanowiącej podstawę roszczenia. Konieczne jest zbadanie podstawy prawnej w całym kontekście, a więc ustalenie i sprawdzenie wszystkich przesłanek roszczenia, od których zależy jego skuteczne dochodzenie. Pewne przesłanki można uznać za wspólne dla wszystkich roszczeń cywilnoprawnych. Tworzą one tzw. ogólną strukturę roszczenia cywilnoprawnego (zob. schemat pt. "Struktura roszczenia w polskim prawie cywilnym").

Deletions:
Badanie przesłanek roszczenia nie może ograniczać się jedynie do przesłanek wynikających z normy stanowiącej podstawę roszczenia. Konieczne jest zbadanie podstawy prawnej w całym kontekście, a więc ustalenie i sprawdzenie wszystkich przesłanek roszczenia, od których zależy jego skuteczne dochodzenie. Pewne przesłanki można uznać za wspólne dla wszystkich roszczeń cywilnoprawnych. Tworzą one tzw. ogólną strukturę roszczenia cywilnoprawnego (zob. opracowanie pt. "Struktura roszczenia w polskim prawie cywilnym").



Edited on 2013-04-26 11:40:41 by MarcinKrzymuski

Additions:
Badanie przesłanek roszczenia nie może ograniczać się jedynie do przesłanek wynikających z normy stanowiącej podstawę roszczenia. Konieczne jest zbadanie podstawy prawnej w całym kontekście, a więc ustalenie i sprawdzenie wszystkich przesłanek roszczenia, od których zależy jego skuteczne dochodzenie. Pewne przesłanki można uznać za wspólne dla wszystkich roszczeń cywilnoprawnych. Tworzą one tzw. ogólną strukturę roszczenia cywilnoprawnego (zob. opracowanie pt. "Struktura roszczenia w polskim prawie cywilnym").

Deletions:
Przesłanki podstawy prawnej decydują wyłącznie o powstaniu roszczenia. Ustalenie, że roszczenie powstało, nie jest jednak wystarczające dla udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy roszczenie przysługuje. Roszczenie powstałe, mogło bowiem na skutek różnych okoliczności następnie przestać przysługiwać podmiotowi, który je uzyskał (np. utrata na skutek cesji, wygaśnięcie itp.). Nawet gdy okaże się, że roszczenie nadal istnieje, to zawsze jeszcze pojawia się kwestia tego, czy można go skutecznie (= z osiągnięciem zaplanowanego efektu) dochodzić. Na drodze do uzyskania świadczenia, które jest celem roszczenia, mogą stanąć bowiem zarzuty trwale lub przejściowo obezwładniające roszczenie.
a. podstawowa struktura roszczenia
Badanie przesłanek roszczenia nie może ograniczać się jedynie do przesłanek wynikających z normy stanowiącej podstawę roszczenia. Konieczne jest zbadanie podstawy prawnej w całym kontekście, a więc ustalenie i sprawdzenie wszystkich przesłanek roszczenia, od których zależy jego skuteczne dochodzenie.
Na szczęście niezależnie od tego, o jaką podstawę roszczenia chodzi, pewne przesłanki są wspólne dla wszystkich roszczeń cywilnoprawnych. Każde roszczenie:
  1. musi powstać,
  2. nie może zostać (następnie, a więc już po swoim powstaniu) utracone (w obojętnie jaki sposób) i
  3. musi być zaskarżalne tzn. powinna zachodzić możliwość przymusowego wyegzekwowania roszczenia przy pomocy aparatu państwowego (o przesłankach roszczenia cywilnoprawnego w ogólności czytaj także w: SchematRoszczenieCywilnoprawne).
Więcej o całej strukturze roszczenia cywilnoprawnego (dlaczego właśnie te trzy przesłanki, skąd wiedzieć, do którego punktu należy konkretna przesłanka) można przeczytać w odrębnym dokumencie.
b. szczególne przesłanki
Dopiero w głębi tej struktury pojawiają się różnice zależne od tego, co jest celem roszczenia (wykonanie umowy, dane odszkodowania lub zadośćuczynienia, wydanie rzeczy itd.).



Edited on 2012-04-02 15:45:43 by MarcinKrzymuski

Additions:
1) musi być zaskarżalne tzn. powinna zachodzić możliwość przymusowego wyegzekwowania roszczenia przy pomocy aparatu państwowego (o przesłankach roszczenia cywilnoprawnego w ogólności czytaj także w: SchematRoszczenieCywilnoprawne).

Deletions:
1) nie może być obarczone zarzutem je obezwładniającym.



Edited on 2012-04-02 15:43:28 by MarcinKrzymuski

Additions:
CategoryKazusyPrawoCywilne CategorySchematy CategoryMetodykaNauczaniaPrawa

Deletions:
CategoryKazusyPrawoCywilne CategorySchematy CategoryStudent



Edited on 2012-03-31 14:55:35 by MarcinKrzymuski

Additions:
Generalnie w prawie cywilnym chodzi o to, czy ktoś może się domagać czegoś od innego podmiotu, a więc chodzi o roszczenie cywilnoprawne. Stąd też ustalenie stanu faktycznego powinno kończyć się stwierdzeniem, kto i czego żąda od innego podmiotu.
Pytanie może być mniej lub bardziej sprecyzowane. Sprecyzowane pytania będą się natomiast koncentrować na wybranym roszczeniu ("czy A może domagać się od B wydania rzeczy?" albo "czy A ma wobec B roszczenie o odszkodowanie?"). Pytanie bardziej ogólne będzie dotyczyć roszczeń w ogóle ("jakie roszczenia ma A wobec B?" albo "czego może domagać się A od b?"). Najogólniejsze pytanie dotyczy po prostu tego, jak wygląda sytuacja prawna w danym kazusie. W tym wypadku konieczne będzie badanie wzajemnych roszczeń we wszystkich konstelacjach, co jest, oczywiście, sytuacją dużo trudniejszą.


Deletions:
Generalnie w prawie cywilnym chodzi o to, czy ktoś może się domagać czegoś od innego podmiotu, a więc chodzi o roszczenie cywilnoprawne. Stąd też ustalenie stanu faktycznego powinno kończyć się stwierdzeniem, kto i czego żąda od innego podmiotu. Ewentualnie może pojawić się pytanie o to, jak wygląda sytuacja prawna w danym kazusie. W tym drugim wypadku konieczne będzie badanie wzajemnych roszczeń we wszystkich konstelacjach, co jest, oczywiście, sytuacją dużo trudniejszą.



Edited on 2012-03-30 23:15:12 by MarcinKrzymuski

No differences.


Edited on 2012-03-30 23:14:42 by MarcinKrzymuski

Additions:
A. USTALENIE STANU FAKTYCZNEGO
Każdy prawnik, zajmujący się zagadnieniem z zakresu prawa cywilnego musi więc na początek ustalić stan faktyczny. W przeciwnym razie będzie błądził wśród niejasności, domysłów lub alternatyw. Oczywiście, w ostateczności całe zadanie będzie spoczywać na sądzie, który uzasadnienie orzeczenia powinien rozpocząć od tego, co sąd w sprawie ustalił. Ustaleniu stanu faktycznego służą instrumenty postępowania cywilnego, w szczególności postępowanie dowodowe (art. 227 KPC
art. 227 KPC
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
i nast.) oraz powiązane z nim reguły rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 KC
art. 6 KC
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
) oraz zasada prawdy formalnej (por. art. 3 KPC
art. 3 KPC
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.
).
Generalnie w prawie cywilnym chodzi o to, czy ktoś może się domagać czegoś od innego podmiotu, a więc chodzi o roszczenie cywilnoprawne. Stąd też ustalenie stanu faktycznego powinno kończyć się stwierdzeniem, kto i czego żąda od innego podmiotu. Ewentualnie może pojawić się pytanie o to, jak wygląda sytuacja prawna w danym kazusie. W tym drugim wypadku konieczne będzie badanie wzajemnych roszczeń we wszystkich konstelacjach, co jest, oczywiście, sytuacją dużo trudniejszą.
B. USTALENIE PODSTAWY PRAWNEJ ROSZCZENIA
Gdy wiadomo już, kto i czego żąda od innego "uczestnika" stanu faktycznego, należy sprawdzić, na jakiej podstawie mógłby oprzeć swoje żądania. Chodzi więc o ustalenie podstawy prawnej roszczenia. Nie przesądzamy oczywiście w tym momencie, że roszczenie z tego przepisu faktycznie istnieje. Chodzi wyłącznie o rozważanie i zebranie wszystkich - w granicach zdrowego rozsądku - przepisów, jakie w danym wypadku mogłyby być zastosowanie do oceny, czy żądanie jest uzasadnione.
1. Odszukanie normy stanowiącej podstawę prawną roszczenia
Samo poszukiwanie norm prawnych można przeprowadzić w sposób systematyczny, analizując kolejne grupy roszczeń. Można również zdać się na typowy "brainstorming" i na początku na notowanie wszystkiego, co wpadnie do głowy. Dokonując jednak selekcji przepisów, trzeba pamiętać, które z nich są uważane za generujące roszczenia. Norma prawna, która nie jest przecież tym samym co przepis (prawny), aby być podstawą roszczenia, musi spełniać określone wymogi, zob. osobny dokument.

2. Uporządkowanie
Jeżeli wyszukiwanie podstawy prawnej roszczenia następowało w sposób przypadkowy ("brainstorming"), to kolejnym krokiem będzie uporządkowanie tych norm. Jeżeli postępowanie od początku było prowadzone systematycznie, to tego kroku oczywiście przeprowadzać nie trzeba. Uporządkowanie norm wchodzących potencjalnie w rachubę jako podstawy roszczenia pozwala na na uniknięcie błędów i niepotrzebnych powtórzeń ale przede wszystkim umożliwia dokonanie kompleksowej oceny stanu faktycznego. Jak wobec tego uporządkować normy prawne kwalifikujące się na podstawę prawną? Zob. dokument poświęcony zagadnieniu kolejności sprawdzania podstaw roszczenia, wyjaśniający także, dlaczego kolejność powinna być właśnie taka.
C. ZBADANIE PRZESŁANEK ROSZCZENIA
Kiedy już zostaną ustalone (potencjalne) podstawy roszczeń, wiadomo tylko, czego mógłby się beneficjent roszczenia domagać od adresata. Pora więc na opuszczenie trybu przypuszczającego i sprawdzenie, jak jest w rzeczywistości (a więc czy może się domagać spełnienia określonego świadczenia).
Ostateczna odpowiedź zależy od tego, czy roszczenie faktycznie przysługuje. To z kolei jest determinowane okoliczności, czy spełnione są przesłanki skutecznego roszczenia. Aby udzielić ostatecznej odpowiedzi trzeba więc:
  1. ustalić jakie są przesłanki skutecznego roszczenia, które wynika z badanej aktualnie podstawy prawnej,
  2. dokonać subsumcji stanu faktycznego do tych przesłanek i
  3. wyciągnąć wnioski (przesłanka spełniona/nie spełniona). 1. Ustalenie przesłanek roszczenia
    Przesłanki podstawy prawnej decydują wyłącznie o powstaniu roszczenia. Ustalenie, że roszczenie powstało, nie jest jednak wystarczające dla udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy roszczenie przysługuje. Roszczenie powstałe, mogło bowiem na skutek różnych okoliczności następnie przestać przysługiwać podmiotowi, który je uzyskał (np. utrata na skutek cesji, wygaśnięcie itp.). Nawet gdy okaże się, że roszczenie nadal istnieje, to zawsze jeszcze pojawia się kwestia tego, czy można go skutecznie (= z osiągnięciem zaplanowanego efektu) dochodzić. Na drodze do uzyskania świadczenia, które jest celem roszczenia, mogą stanąć bowiem zarzuty trwale lub przejściowo obezwładniające roszczenie.
    a. podstawowa struktura roszczenia
    Badanie przesłanek roszczenia nie może ograniczać się jedynie do przesłanek wynikających z normy stanowiącej podstawę roszczenia. Konieczne jest zbadanie podstawy prawnej w całym kontekście, a więc ustalenie i sprawdzenie wszystkich przesłanek roszczenia, od których zależy jego skuteczne dochodzenie.
    Na szczęście niezależnie od tego, o jaką podstawę roszczenia chodzi, pewne przesłanki są wspólne dla wszystkich roszczeń cywilnoprawnych. Każde roszczenie:
    1. musi powstać,
    2. nie może zostać (następnie, a więc już po swoim powstaniu) utracone (w obojętnie jaki sposób) i
    3. nie może być obarczone zarzutem je obezwładniającym.
    Więcej o całej strukturze roszczenia cywilnoprawnego (dlaczego właśnie te trzy przesłanki, skąd wiedzieć, do którego punktu należy konkretna przesłanka) można przeczytać w odrębnym dokumencie.
    b. szczególne przesłanki
    Dopiero w głębi tej struktury pojawiają się różnice zależne od tego, co jest celem roszczenia (wykonanie umowy, dane odszkodowania lub zadośćuczynienia, wydanie rzeczy itd.).
    2. Subsumcja
    Po ustaleniu przesłanek, od których zależy roszczenie, dokonać należy sprawdzenia, czy zostały one spełnione przy danym stanie faktycznym.

D. WYNIK
Każda subsumcja powinna się zakończyć stwierdzeniem, że przesłanka została albo że nie została spełniona. O tym, jakie znaczenie dla całości roszczenia ma spełnienie albo brak spełnienia konkretnej przesłanki, decydują skutki prawne z nią związane. Gdy okaże się, że wszystkie przesłanki zostały spełnione, możemy udzielić odpowiedzi pozytywnej (że roszczenie powstało, nie zostało utracone i może być skutecznie dochodzone).


Deletions:
1. Ustalenie podstawy prawnej roszczenia
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. O tym, jakie normy mogą stanowić podstawę prawną i jaka jest kolejność ich analizy omawiam w dokumencie: PodstawaPrawnaRoszczenia.
2. Ustalenie przesłanek zastosowania podstawy prawnej
Następnie, gdy ustalono, jaki przepis mógłby wchodzić w rachubę, pozostaje ustalenie, jakie są przesłanki zastosowania wynikającej z niego dyspozycji. Na ten temat więcej w dokumencie: StrukturaPodstawyPrawnejRoszczenia.
3. Subsumcja
Po ustaleniu przesłanek, od których zależy zastosowanie podstawy prawnej roszczenia, dokonać należy sprawdzenia, czy zostały one spełnione przy danym stanie faktycznym.




Edited on 2010-04-09 22:01:35 by MarcinKrzymuski

Additions:
Zasady rozwiązywania kazusów z prawa cywilnego można przedstawić przy pomocy następującej grafiki:
1. Subsumcja
Po ustaleniu przesłanek, od których zależy zastosowanie podstawy prawnej roszczenia, dokonać należy sprawdzenia, czy zostały one spełnione przy danym stanie faktycznym.


Deletions:
((1)) PROCES ODNAJDYWANIA ROZWIĄZANIA



Edited on 2010-04-09 21:35:18 by MarcinKrzymuski

Additions:
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. O tym, jakie normy mogą stanowić podstawę prawną i jaka jest kolejność ich analizy omawiam w dokumencie: PodstawaPrawnaRoszczenia.
1. Ustalenie przesłanek zastosowania podstawy prawnej
Następnie, gdy ustalono, jaki przepis mógłby wchodzić w rachubę, pozostaje ustalenie, jakie są przesłanki zastosowania wynikającej z niego dyspozycji. Na ten temat więcej w dokumencie: StrukturaPodstawyPrawnejRoszczenia.


Deletions:
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. Zob. więcej w PodstawaPrawnaRoszczenia.
ROZWIĄZANIA




Edited on 2010-04-09 12:45:59 by MarcinKrzymuski

Deletions:
A. Kolejność sprawdzania
Wyszukanie podstawy prawnej a jej sprawdzenie to odrębne kroki. Z wielu wypisanych w pierwszym etapie przepisów należałoby sprawdzić wszystkie. Należy je więc odpowiednio uporządkować i dokonać ich sprawdzenia wg określonej kolejności. Postępowanie w opisany poniżej sposób pozwoli na na uniknięcie błędów i niepotrzebnych powtórzeń ale przede wszystkim umożliwi dokonanie kompleksowej oceny stanu faktycznego. Wyznacznikiem kolejności sprawdzania jest źródło normy stanowiącej podstawę roszczenia.
1. Umowa
W pierwszej kolejności podlegają sprawdzeniu podstawy roszczenia wynikające z umowy jako najbardziej specjalnej regulacji stosunków prawnych pomiędzy danymi podmiotami.
Uzasadnieniem dla takiej kolejności jest znaczenie umowy dla roszczeń wynikających z pozostałych źródeł, a dokładnie:
  • umowa wyklucza roszczenia z prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, albowiem istotą tego stosunku prawnego jest właśnie brak zlecenia (zob. art. 752 KC
    art. 752 KC
    Kto bez zlecenia prowadzi cudzą sprawę, powinien działać z korzyścią osoby, której sprawę prowadzi, i zgodnie z jej prawdopodobną wolą, a przy prowadzeniu sprawy obowiązany jest zachować należytą staranność.
    ) i jakiegokolwiek innego umownego upoważnienia do prowadzenia cudzych spraw;
  • umowa daje tytuł zobowiązaniowy do faktycznego władania cudzą rzeczą i wpływa tym samym na zasadność roszczeń wydobywczych (art. 222 § 1 KC
    art. 222 KC
    § 1. Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
    § 2. Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
    ) oraz tzw. roszczeń uzupełniających (art. 224 i nast. KC
    art. 224 KC
    § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.
    § 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
    );
  • umowa może wpływać na zakres odpowiedzialności (zawinienie) bądź bezprawność (np. zgoda poszkodowanego) w przypadku roszczeń deliktowych;
  • umowa stanowi w końcu podstawę prawną przysporzenia i wyklucza tym samym roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (zob. art. 410 § 2 KC
    art. 410 KC
    § 1. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
    § 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
    ).
SchematRoszczeniaUmowne
2. Culpa in contrahendo
Zbadanie roszczeń odszkodowawczych wynikających c.i.c. przed pozostałymi, w szczególności deliktowymi, roszczeniami jest uzasadnione tym, że przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność, co z kolei może i powinno wpływać na zakres odpowiedzialności deliktowej poprzez jej ograniczenie.
SchematCulpaInContrahendo
3. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia powoduje powstanie między stronami (zastępującymi i zastępowanym) stosunku o charakterze podobnym do umownego i przez to istnienie tej relacji może wpływać na zasadność pozostałych roszczeń podobnie jak umowa.
SchematNegotiorumGestio
4. Roszczenia z przepisów prawa rzeczowego
Roszczenia wynikające z przepisów prawa rzeczowego są z jednej strony zależne od ustalenia wcześniej wspomnianych okoliczności (zob. uwagi dot. wpływu umowa na roszczenia rzeczowe) a z drugiej strony zawierają niekiedy regulacje stanowiące lex specialis wobec norm deliktowych i bezpodstawnego wzbogacenia (np. odpowiedzialność posiadacza o zwrot pożytków oraz z tytułu zniszczenia, pogorszenia lub utraty rzeczy (art. 224 KC
art. 224 KC
§ 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.
§ 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
, art. 225 KC
art. 225 KC
Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
i art. 230 KC
art. 230 KC
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego.
) i relacje tych przepisów do deliktów oraz bezpodstawnego wzbogacenia).
SchematRoszczeniaPrawnorzeczowe
5. Ustawa
Pozostałe roszczenia można ująć w jedną grupę, w której dla wszyskich roszczeń wspólne jest to, iż stsunki prawne z nich wynikające tworzą się ex lege a nie mocą umowy stron.
a. roszczenia deliktowe
Kolejność dwu ostatnich grup jest już w zasadzie dowolna. Jednakże doświadczenie wskazuje, iż roszczenia odszkodowawcze stanowią największą grupę roszczeń, a w przypadku tych roszczeń podstawę prawną roszczeń należy szukać właśnie w przepisach o odpowiedzialności deliktowej
SchematDelikty
b. roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia
Ta grupa roszczeń powinna zamykać badanie. Nierzadko jest to wymuszone także, iż stanowi ona swoiste ultima ratio dla roszczeń o zwrot rzeczy albo wyrównanie nakładów itp.
SchematBezpodstawneWzbogacenie




Edited on 2010-04-09 12:39:56 by MarcinKrzymuski

Additions:
A. PROCES ODNAJDYWANIA ROZWIĄZANIA
1. Ustalenie podstawy prawnej roszczenia
ROZWIĄZANIA


Deletions:
A. Diagram
((1)) Ustalenie podstawy prawnej roszczenia




Edited on 2010-04-09 11:04:32 by MarcinKrzymuski

Additions:
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. Zob. więcej w PodstawaPrawnaRoszczenia.

Deletions:
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. Uważam, że taką podstawą może być tylko przepis ustawy, który jednoznacznie precyzuje prawa lub obowiązki jednej ze stron stosunku prawnego oraz określa (indywidualnie lub grupowo) podmioty będące adresatami tych roszczeń jako uprawnieniu lub zobowiązani. Jaki przepis (ciąg przepisów) będzie to faktycznie, okaże się dopiero po przeprowadzeniu badania (stąd tryb przypuszczający w rozwiązaniach). Szukanie podstawy prawnej może nastąpić dowolnie. Osobiście polecam "brain storming", w czasie którego warto zanotować wszystkie mniej lub bardziej prawdopodobne podstawy.
Po krótkiej analizie i gdy ma się dość doświadczenia, można metodą eliminacji skreślić najmniej pasujące przypisy.




Edited on 2010-04-09 00:27:48 by MarcinKrzymuski

Additions:




Edited on 2009-10-14 00:03:56 by MarcinKrzymuski

Additions:
image



Edited on 2009-10-14 00:03:33 by MarcinKrzymuski

Deletions:
image



Edited on 2009-10-14 00:01:04 by MarcinKrzymuski

Additions:
((1)) Diagram



Edited on 2009-10-13 23:59:24 by MarcinKrzymuski

Additions:
image
  Attachment Size Date Added
      schemat_stosowanie_normy.jpg   73.34 KB   3/22/2015 5:30 pm
 




Edited on 2009-10-13 22:06:50 by MarcinKrzymuski

No differences.


Oldest known version of this page was edited on 2009-10-13 22:06:35 by MarcinKrzymuski []
Page view:

Zasady rozwiązywania kazusów z prawa cywilnego


A. Ustalenie podstawy prawnej roszczenia
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki przepis może być podstawą prawną roszczenia. Uważam, że taką podstawą może być tylko przepis ustawy, który jednoznacznie precyzuje prawa lub obowiązki jednej ze stron stosunku prawnego oraz określa (indywidualnie lub grupowo) podmioty będące adresatami tych roszczeń jako uprawnieniu lub zobowiązani. Jaki przepis (ciąg przepisów) będzie to faktycznie, okaże się dopiero po przeprowadzeniu badania (stąd tryb przypuszczający w rozwiązaniach). Szukanie podstawy prawnej może nastąpić dowolnie. Osobiście polecam "brain storming", w czasie którego warto zanotować wszystkie mniej lub bardziej prawdopodobne podstawy.
Po krótkiej analizie i gdy ma się dość doświadczenia, można metodą eliminacji skreślić najmniej pasujące przypisy.

B. Kolejność sprawdzania
Wyszukanie podstawy prawnej a jej sprawdzenie to odrębne kroki. Z wielu wypisanych w pierwszym etapie przepisów należałoby sprawdzić wszystkie. Należy je więc odpowiednio uporządkować i dokonać ich sprawdzenia wg określonej kolejności. Postępowanie w opisany poniżej sposób pozwoli na na uniknięcie błędów i niepotrzebnych powtórzeń ale przede wszystkim umożliwi dokonanie kompleksowej oceny stanu faktycznego. Wyznacznikiem kolejności sprawdzania jest źródło normy stanowiącej podstawę roszczenia.

1. Umowa
W pierwszej kolejności podlegają sprawdzeniu podstawy roszczenia wynikające z umowy jako najbardziej specjalnej regulacji stosunków prawnych pomiędzy danymi podmiotami.
Uzasadnieniem dla takiej kolejności jest znaczenie umowy dla roszczeń wynikających z pozostałych źródeł, a dokładnie:
  • umowa wyklucza roszczenia z prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, albowiem istotą tego stosunku prawnego jest właśnie brak zlecenia (zob. art. 752 KC
    art. 752 KC
    Kto bez zlecenia prowadzi cudzą sprawę, powinien działać z korzyścią osoby, której sprawę prowadzi, i zgodnie z jej prawdopodobną wolą, a przy prowadzeniu sprawy obowiązany jest zachować należytą staranność.
    ) i jakiegokolwiek innego umownego upoważnienia do prowadzenia cudzych spraw;
  • umowa daje tytuł zobowiązaniowy do faktycznego władania cudzą rzeczą i wpływa tym samym na zasadność roszczeń wydobywczych (art. 222 § 1 KC
    art. 222 KC
    § 1. Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
    § 2. Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
    ) oraz tzw. roszczeń uzupełniających (art. 224 i nast. KC
    art. 224 KC
    § 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.
    § 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
    );
  • umowa może wpływać na zakres odpowiedzialności (zawinienie) bądź bezprawność (np. zgoda poszkodowanego) w przypadku roszczeń deliktowych;
  • umowa stanowi w końcu podstawę prawną przysporzenia i wyklucza tym samym roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (zob. art. 410 § 2 KC
    art. 410 KC
    § 1. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
    § 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
    ).

SchematRoszczeniaUmowne

2. Culpa in contrahendo
Zbadanie roszczeń odszkodowawczych wynikających c.i.c. przed pozostałymi, w szczególności deliktowymi, roszczeniami jest uzasadnione tym, że przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność, co z kolei może i powinno wpływać na zakres odpowiedzialności deliktowej poprzez jej ograniczenie.
SchematCulpaInContrahendo

3. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia powoduje powstanie między stronami (zastępującymi i zastępowanym) stosunku o charakterze podobnym do umownego i przez to istnienie tej relacji może wpływać na zasadność pozostałych roszczeń podobnie jak umowa.
SchematNegotiorumGestio

4. Roszczenia z przepisów prawa rzeczowego
Roszczenia wynikające z przepisów prawa rzeczowego są z jednej strony zależne od ustalenia wcześniej wspomnianych okoliczności (zob. uwagi dot. wpływu umowa na roszczenia rzeczowe) a z drugiej strony zawierają niekiedy regulacje stanowiące lex specialis wobec norm deliktowych i bezpodstawnego wzbogacenia (np. odpowiedzialność posiadacza o zwrot pożytków oraz z tytułu zniszczenia, pogorszenia lub utraty rzeczy (art. 224 KC
art. 224 KC
§ 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne.
§ 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.
, art. 225 KC
art. 225 KC
Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
i art. 230 KC
art. 230 KC
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego.
) i relacje tych przepisów do deliktów oraz bezpodstawnego wzbogacenia).
SchematRoszczeniaPrawnorzeczowe

5. Ustawa
Pozostałe roszczenia można ująć w jedną grupę, w której dla wszyskich roszczeń wspólne jest to, iż stsunki prawne z nich wynikające tworzą się ex lege a nie mocą umowy stron.

a. roszczenia deliktowe
Kolejność dwu ostatnich grup jest już w zasadzie dowolna. Jednakże doświadczenie wskazuje, iż roszczenia odszkodowawcze stanowią największą grupę roszczeń, a w przypadku tych roszczeń podstawę prawną roszczeń należy szukać właśnie w przepisach o odpowiedzialności deliktowej
SchematDelikty

b. roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia
Ta grupa roszczeń powinna zamykać badanie. Nierzadko jest to wymuszone także, iż stanowi ona swoiste ultima ratio dla roszczeń o zwrot rzeczy albo wyrównanie nakładów itp.
SchematBezpodstawneWzbogacenie

CategoryKazusyPrawoCywilne CategorySchematy CategoryStudent
informacja prawna  |  regulamin  |  korzystanie z treści wyłącznie w oparciu o licencję openlaw.pl ©
Strona zosta�a wygenerowana w 0.2180 sekund